Li gorî Nûçeyan a Ajansa Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Di nav navberiya xezeb û qelebaliya kolanên Bangkokê de û li kêleka rêya avê ya dîrokî “Khlong Saen Saep” de, Mizgefta “Cami’ul-Îslam” (Yamiul Islam Mosque) an jî wekî ku xelkê herêmê dibêjin “Surao Wat Tuk”, zêdetirî 127 sal in wekî yek ji sembolên hebûna misilmanan li paytexta Taylandê li wir e.
Ev mizgeft ku li nêzî Zanîngeha Ramkhamhaeng e, ji nûçgehek (musalla) darîn a biçûk ve veguhaziye yek ji navendên girîng ên dînî û civakî yên misilmanên herêmê.
Tiştê ku vê mizgeftê ji gelek mizgeftên din cuda dike, çîroka avakirina wê ye. Li gorî çîrokên herêmî, dema ku ew xakê mizgeftê amade dikir, her malbata misilman erêd bû ku bi qeyîkê ji rêya kanalê carekê xak bîne û ji bo avakirina binê mizgeftê bikar bîne. Bi vî rengî, avahiya mizgeftê ne bi sermayeyên mezin, lê bi beşdariya rasterast a gel û hewlên hevpar a civaka herêmî hat avakirin; çîrokek ku îsal jî wekî sembola yekîtî û baweriyê di nav xelkê herêmê de tê vegotin.
Xaleke din a balkêş a vê mizgeftê, pevguhastina kûr a wê ya bi civaka pirçandî ya derdorê re ye. Navê herêmî “Surao Wat Tuk” ji nêzîbûna wê ya bi temểntekî (budîstî) re hatye girtin û ev yek nîşan dide piraniya têkiliyên dostaneyî yên misluman û budîstî yên herêmê. Heta di demekê de, avahiya mizgeftê bi rengê zer hatibû boyaxkirin — rengê ku bi gelemperî bi temnên budîstî yên Taylandê tê naskirin. Herwiha, pîşeskarên Çînî jî di avakirina hin beşên avahiyê de beşdar bûn; ku ev nîşana hevkariya sê civakên misluman, budîstî û Çînî ye di avakirina vê cihê dînî de.
Avahiya îro ya mizgeftê jî ji aliyê avahîsaziyê (mimari) ve girîngiyeke taybet digire. Sêwirandinê “Payjit Pongpanruk” ku mîmarê misilman ê Taylandî ye, encam dane. Ew mîmarekî navdar e ku sêwirandina Mizgefta Navenda Îslamî ya Taylandê jî di nav xebatên wî de ye. Dîwarên derve bi teknîkên kevneşopî yên “seng-wişite” (washed stone) hatine çêkirin û hundirê wê bi mermerên Îtalî yên bi qîmet hatine xuşan kirin; vekirinek ku rûmeta cuda û balkêş dide mizgeftê.
Bi derbasbûna zêdetirî sedsalêkê, Mizgefta Yamiul Îslam hîn jî fêrî tiştekî zêdetirî niyazgehekê dibe. Ev cihek, ji bilî lidarxistina merasimên dînî, wekî navendek ji bo perwerdehiyê, çalakiyên civakî û parastina nasnameya mislumanên Bangkokê tê hesibandin; mizgeftek ku dîroka wê, vebêjê rala bawerî, beşdariya gel û hevjiyana aştiyane ya dîn û çandiyan li dilê Taylandê ye.
…...................
Dawiya peyamê
Your Comment